شکاف لب چگونه ایجاد میشود ؟ | عمومی | دکتر پیام حیاتی-دندانپزشک
آدرس: آیت الله کاشانی خیابان اعتمادیان برج شیری طبقه اول واحد 4

شکاف لب چگونه ایجاد میشود ؟

تاریخ: ۲۴ اردیبهشت ۱۳۹۸
توسط: دکتر پیام حیاتی
شکاف لب و کام

مجموعه ای از عوامل ژنتیکی و محیطی می توانند در بروز بیماری شکاف موثر باشند . از جمله عوامل محیطی می توان به مصرف بعضی از داروها در دوران حاملگی ، بیماریهای دوران حاملگی و مصرف سیگار و الکل و کمبود فولیک اسید در دوران بارداری اشاره نمود . همچنین سن بالای پدر و وجود استرس در دوران بارداری از عوامل دیگر ایجاد کننده کام شکاف دار می باشد . عوامل ناشناخته ای نیز مثل جهش ژنی نیز در بروز این مشکل نقش دارند .

انواع شکاف دهانی کدام است ؟

انواع شکاف را می تواند از یک جهت به سه نوع مهم تقسیم کرد. حالتهایی از شکاف کاف و لب نیز می توانند ترکیبی از این سه آیتم باشد.

  1. شکاف کام
  2. شکاف لب
  3. شکاف مخفی ( شکاف زیر مخاطی )

شکاف لب چیست ؟

شکاف لب و کام به نوعی بدشکلی گفته می‌شود که به دلیل بسته نشدن شکاف دهان جنین در مراحل اولیه بارداری به وجود می آید و در این حالت ممکن است دندانها  و کام نیز دچار شکاف باشند یا نباشند. این نقص مادرزادی بسیار شایع است و تخمین زده می‌شود که در هر سه دقیقه ، یک نوزاد لب شکری متولد می‌شود، به عبارتی از هر ۵۰۰ تا ۷۵۰ نوزاد متولد شده یک نوزاد دچار شکاف لب و کام است.

شکاف کام چیست ؟

شکاف کام ، شیاری غیرطبیعی و مادرزادی در وسط ( خط میانی ) کام است که زبان کوچک، نرم کام و سخت کام را در بر می‌گیرد و ممکن است با شکاف لب همراه باشد یا نباشد. در این حالت بدلیل بوجود نیامدن یا رشد ناقص سقف دهان، فضای دهان و بینی با هم مخلوط شده می شود.

شکاف مخفی ( شکاف زیر مخاطی )چیست ؟

شکاف کام زیر مخاطی بر خلاف دیگر انواع این مورد در زمان تولد تشخیص داده نمی شود. در این حالت شکاف در سقف دهان ( سخت کام و یا نرم کام  ) وجود دارد ولی هویدا نیست. در این حالت پوست سقف دهان روی شکاف را پوشیده است.

افراد دارای شکاف مخفی و یا شکاف کام زیر مخاطی در هنگام صحبت کردن توانایی کافی برای جلوگیری خروج هوا از دهان به بینی را ندارد. و عدم کفایت دریچه کامی حلقی آنها باعث شک در شکاف کام زیر مخاطی می شود.

متخصصان در برخی از موارد با معیانه سقف دهان از طریق انگشت و یا دیگر موارد می توانند به شکاف زیر مخاطی آنها پی ببرند. بزرگترین مشکل این افراد کیفیت گفتار تو دماغی ( خشیومی است. )

علل شکاف لب یا کام چیست

سر جنین طی ۶ تا ۱۰ هفته حاملگی تشکیل می‌شود. اگر بافت ها و استخوان های فک بینی و دهان به طور طبیعی بهم تلافی نکنند شکاف در کام لب به وجود می‌آید. مراحل جوش خوردن لب‌ها بسیار حساس به مواد سمی آلاینده های محیطی و عدم تعادل تغذیه‌ای است ولی در کل علت اصلی آن ناشناخته است.

علل محیطی موثر در ایجاد شکاف لب یا کام کدامند

– عوامل فصلی مثل قرراگیری در معرض آفت کش‌ها.
– رژیم غذایی مادر و عدم دریافت مواد مغذی مناسب و ویتامین‌ها مثل (اسید فولیک، رتینوئید که از خانواده ویتامین A است.)
– استفاده مادر از الکل و مصرف سیگار و ترکیبات نیترات و مصرف مواد مخدر توسط والدین.

دندان اضافه در کودکان چه علتی داردحتما بخوانید : دندان اضافه کودکان را چه کنیم ؟

عوارض و مشکلات بیماران دارای شکاف لب و کام

۱- مشکلات تغذیه ای :

شکاف لب مشکل چندانی در تغذیه کودک ایجاد نمی نماید ولیکن شکافهایی که در ناحیه کام وجود دارد باعث می گردد که کودک نتواند به خوبی از سینه مادر یا شیشه شیر بمکد . برای مکیدن ، نیاز است که در دهان خلاء ایجاد گردد وجود شکاف در ناحیه کام ، مانع ایجاد خلاء می شود . کودکان دارای شکاف کام ممکن است هنگام شیر خوردن ، مقداری شیر در گلویشان بپرد و یا شیر از بینی شان بیرون بریزد استفاده از دستگاه ارتودنسی می تواند مانع انتقال شیر از دهان به بینی شود . دستگاه ارتودنسی هنگام شیر خوردن نوزاد ، در ناحیه سقف دهان بیمار قرار می گیرد و با مسدود کردن شکاف ، باعث تسهیل شیر خوردن بیمار می شود .

استفاده از سر پستانک های عادی برای این کودکان غیر قابل استفاده است زیرا نمی توانند به حد کافی مکش ایجاد کنند ، لذا تغذیه آنها باید توسط سر پستانک های خاص با سایر وسایل انجام شود . انواع و اقسام شیشه و پستانک برای این منظور وجود دارد . شیشه های فشاری یکی از انواع آن است که به راحتی شیر به داخل دهان نوزاد وارد می شود و انرژی بچه تلف نمی شود .

۲- مشکلات تکلمی :

در گروهی از بیماران دارای شکاف ، مشکلات تکلمی ایجاد می شود . این کودکان معمولاً دیرتر حرف می زنند و یا تودماغی صحبت میکنند . ترمیم شکاف باعث رفع مشکلات تکلمی می شود . این بیماران نیاز به گفتار درمانی هم خواهند داشت .

۳- مشکلات شنوایی :

هر ناهنجاری دستگاه تنفس فوقانی میتواند عملکرد شیپور استاش در گوش را مختل کند و احتمال تجمع مایع در گوش میانی را افزایش دهد . این امر احتمال عفونت گوش میانی را زیاد می کند . کاهش شنوایی نیز نتیجه عفونت های مکرر گوش میانی است . کودکان مبتلا به شکاف کام ، باید بین ۳ تا ۶ ماهگی توسط متخصص گوش وحلق وبینی معاینه شوند .

۴- مشکلات دندانی فکی :

شکاف کام تعداد دندانها را تحت تاثیر قرار می دهد . در این بیماران بعضی از جوانه های دندانی وجود ندارند و ممکن است دندانهای اضافه و تغییر رنگ بر روی سایر دندانها دیده شود . میزان ابتلاع به داشتن دندانهایی به اندازه کوچک و یا عدم وجود جوانه دندانی در ناحیه شکاف در این بیماران وجود دارد . عدم وجود جوانه دندانی در فک بالا و عوارض ناشی از جراحی های قبلی باعث میشود که فک بالا دچار کاهش رشد شود . از آنجائیکه دندانهای اینگونه بیماران در مسیر مناسب نمی رویند و فک بالا دچار کاهش رشد می باشند ، مراقبت های دهانی و جلو آوردن فک بالا در کودکان مبتلا به شکاف لب و کام باید زیر نظر ارتودنتیست باشد .

متخصص ارتودنسی دندانها را ردیف می کند و فک بالا را به سمت جلو هدایت می نماید و هر فاصله ای که به دلیل وجود شکاف در این بیماران وجود دارد باید به طور مناسب بسته شود و در صورت نیاز فضای دندان غایب می تواند توسط ایمپلنت Implant پر گردد . درمان ارتودنسی این بیماران با دستگاههای متحرک و ثابت ارتودنسی انجام می شود .

علل و عوامی ایجاد شکاف لب و کا چیت ؟

۵- مشکلات روحی روانی :

این کودکان به دلیل ظاهری ناخوشایند و مشکلات تکلمی ، دچار عدم اعتماد بنفس و مشکلات روحی می گردند . در ضمن ، والدین دچار مشکلات روحی ، احساس گناه و نگرانی از وضعیت آینده کودک می شوند . والدین باید با کودک مبتلا به شکاف لب و کام مانند یک کودک عادی رفتار کنند . اگر والدین اجازه ندهند کودک وارد اجتماع شود ، کودک مهارت های زندگی و حرکتی را فرا نمی گیرد .

تیم درمانی

شکاف لب و کام به طور رضایت بخشی قابل درمان می باشد . برای درمان کودکان مبتلا به شکاف لب و کام نیاز به تیم درمانی از متخصصین مختلف می باشد که شامل اعضای زیر می باشد .

۱- متخصص ارتودنسی

۲- دندانپزشک عمومی

۳- جراح فک وصورت

۴- متخصص گوش و حلق و بینی

۵- جراح پلاستیک

۶- متخصص گفتار درمانی

تاخیر دررویش دندان دائمیحتما بخوانید : تاخیر در رویش دندان دائمی

جراحی برای درمان لب شکری کودکان:

جراحی برای اصلاح لب و کام براساس وضعیت خاص کودک است. پس از ترمیم اولیه شکاف, پزشک ممکن است جراحی را برای بهبود گفتار و بهبود ظاهر لب و بینی اش توصیه کند.

جراحی معمولاً به این ترتیب انجام می شود:

  • ترمیم لب شکری – در سه ماهه اول تا پایان ۶ ماهگی.
  • ترمیم شکاف کام – در ۱۲ ماهگی یا در صورت امکان زودتر.
  • ادامه اعمال – جراحی بین ۲ سالگی و نوجوانی.

جراحی کام و لب در بیمارستان انجام می شود. کودک شما یک داروی بی هوشی عمومی دریافت می کند تا احساس درد نکند یا در طول جراحی بیدار نشود.

روش های مختلفی برای ترمیم شکاف کام و لب وجود دارد, بازسازی نواحی آسیب دیده و پیش گیری یا درمان آن.

به طور کلی, کارها برای درمان لب شکری کودکان شامل موارد زیر هستند:

۱- ترمیم لب شکری و شکاف کام:

برای بستن شکاف لب, جراح برشی را روی هر دو طرف شکاف ایجاد می کند و فلپ های بافتی ایجاد می کند. سپس فلپ به هم بخیه زده می شود. ترمیم باید ظاهر, ساختار و عملکرد بهتری را داشته باشد. ترمیم اولیه بینی, در صورت نیاز معمولاً همزمان انجام می شود.

برای ترمیم شکاف کام روش ها مختلف است و برای بستن فاصله و بازسازی سقف دهان بسته به وضعیت کودک متفاوت می باشد. جراح برشی را روی هر دو طرف شکاف ایجاد می کند و بافت ها و ماهیچه ها را جدا می کند. سپس بخیه زده می شود.

۲- جراحی لوله گوش:

در کودکان مبتلا به شکاف کام, ممکن است لوله های گوششان در جهت کاهش خطر بیماری های مزمن گوش قرار گیرند که می تواند منجر به کاهش شنوایی در آنها گردد. جراحی لوله گوش شامل قرار دادن لوله های ریز در پرده گوش برای ایجاد دریچه ای در جهت جلوگیری از تجمع مایعات است.

۳- جراحی برای بازسازی ظاهر چهره:

برای بهبود ظاهر دهان, لب و بینی نیاز به جراحی های بیشتری است. جراحی می تواند به طور قابل توجهی ظاهر کودک, کیفیت زندگی، توانایی خوردن, تنفس و صحبت کردن او را بهتر کند. خطرات احتمالی جراحی شامل خونریزی, عفونت, ترمیم ضعیف, گسترش یا افزایش زخم ها و آسیب موقت یا دائمی به اعصاب, رگ های خونی و یا سازه های دیگر است.

اقداماتی برای پیشگیری از شکاف لب و کام

اقدامات و راهکارهایی برای پیشگیری از شکاف کام و شکاف لب در نوزادان وجود دارد که برخی از آنها می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

  • گذراندن یک بارداری سالم با انجام خودمراقبتی‌های لازم
  • مراجعه به پزشک قبل از بارداری
  • انجام معاینات پزشکی قبل از بارداری
  • شروع مصرف قرص‌ یدوفولیک یا فولیک اسید از چند ماه قبل از بارداری

انجام آزمایش‌های تشخیصی نیز ممکن است لازم باشد. این آزمایشات برای مادرانی است که به علت زمینهٔ خانوادگی یا عوامل ژنتیکی و محیطی بیشتر در معرض این ناهنجاری‌ها برای نوزادانشان هستند.

 

دندانپزشک کودکان و اطفال در مطب دکتر پیام حیاتی

 

دکتر پیام حیاتی دکتر دندانپزشک عمومی از دکتر بپرسید

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

سوال خود را در اینجا ثبت کنید و از سیستم کد رهگیری دریافت نمائید. پاسخ شما حداکثر تا 24 ساعت آینده از طریق  ایمیل و SMS به شما اطلاع داده خواهد شد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال قبلی ، کد رهگیری خود که از طریق ای میل یا SMSبرای شما ارسال شده را در این قسمت وارد کنید تا پاسخ دکتر را مشاهده فرمائید
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر مرتضی سه شنبه ۳۱ اردیبهشت ۹۸( 2 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با سلام. من مدت تقریبا ۳ ماه بود که درگیر مطب دندانپزشکی برای عصب کشی ، پر کردن ، جراحی لثه و روکش کردن دو تا از دندانام بودم. الان که کار تمام شده بعد از یک هفته تمام لبهام حالت خشکیدگی پوسته پوسته شدن و سفیدک زدن پیدا کرده در 2 کناره لبها همراه با زخم های سطحی که سوزش هم داره و امونم را بریده. دکتر پوست که رفتم چند احتمال را مطرح کرد و گفت شاید کمبود ویتامین در بدنته یا بدنت هیدراته نیست به طور کامل و در فصول گرم سال باید اب بیشتری مصرف کنی و این احتمال را هم داد که شاید به خاطر کارهای دندانی که انجام دادی بزاق دهانت زیاد شده و از کناره لبت خارج میشه و خشکی میزنه و یا شاید هم دچار قارچ کاندیدا شدی. به دکتر دندانم که مراجعه کردم گفت این زمانی رخ میده برای کسانی که دندون مصنوعی گذاشته باشند شما که جوانی و دندان مصنوعی نداری پس مشکلی نیست همون پماد ویتامین A و ضد قارچ درمو فیکسو دکتر پوست را بزن خوب میشه. ولی بعد از مصرف پمادها تغییر چندانی مشاهده نشد و کماکان مشکل پابرجاست. نظر شما دکتر عزیز را در این خصوص میخواستم بدونم که آیا درمانهای دهان و دندان میتونه باعث این مشکل بشه؟؟ ممنون میشم راهنمایی بفرمایید. چه دهانشویه ای را توصیه میکنید که این قارچ های دهانی را زودتر از بین ببرم. با تشکر.
    1. تصویر کاربر دکتر پیام حیاتی سه شنبه ۳۱ اردیبهشت ۹۸( 2 ماه پیش)

      سلام وقت بخیر

      لطفا مشخصات خودتون رو مثل سن ، شهر محل سکونت و ... و همچنین یک عکس از زخم هایی که ایجاد شده است برای ما ارسال بفرمایید تا بهتر بتوانیم شما را راهنمایی کنیم. و این که آیا شما جا به جایی بین شهری دارید یا خیر؟
      البته امکان کمبود ویتامین B12 و آهن نیز وجود دارد

      در صورتی که تهران هستید میتوانید با هماهنگی با مطب به متخصص بیماری های دهان ما مراجعه کنید ایشان شما را بعد از ویزیت راهنمایی خواهند کرد .

درحال دریافت اطلاعات
پرسش از دکتر
دکتر پیام حیاتی