بیوپسی در دندان پزشکی | جراحی | دکتر پیام حیاتی-دندانپزشک
آدرس: آیت الله کاشانی خیابان اعتمادیان برج شیری طبقه اول واحد 4

بیوپسی در دندان پزشکی

تاریخ: ۱۹ آبان ۱۳۹۷
توسط: دکتر پیام حیاتی
بیوپسی چیست ؟

بیوپسی یا بافت‌برداری (به فرانسوی: Biopsie)، که به آن تکه‌برداری و نمونه‌برداری نیز می‌گویند، یک آزمایش پزشکی است که معمولاً توسط یک جراح یا متخصص بیماری های دهان و فک و صورت انجام می‌شود و شامل برداشتن نمونه‌ای از سلول‌ها یا بافت‌ها برای بررسی وجود یک بیماری یا تعیین وسعت آن است. بافت برداشته‌شده معمولاً توسط متخصص آسیب‌شناسی زیر میکروسکوپ بررسی می‌شود، اما می‌تواند به شکل شیمیایی نیز آنالیز شود. وقتی کل یک توده یا ناحیهٔ مشکوک برداشته می‌شود، این عمل بافت‌برداری برداشتی نامیده می‌شود.

انواع بیوپسی کدام است ؟

به‌طورکلی بیوپسی ۴ نوع است:

۱– بیوپسی اکسیژنال Excisional biopsy

یا بیوپسی کلی، که درآن چنانچه پزشک درمورد منطقه ای خال یا لکه مشکوکی ببیند که دچار تغییر رنگ یا اندازه شده است، از این روش برای برداشتن تمام بافت موردنظر استفاده کرده و سپس آن را به پاتولوژی میفرستد.

۲– بیوپسی اینسیژنال Incisional biopsy

از این روش برای حذف یا تنها برداشتن بخشی از ناحیه موردنظر استفاده میشود. به طور مثال برای نمونه برداری از یک قطعه کوچک بافت از توده مشکوک در پستان یا یک خال بزرگ در دهان

۳– بیوپسی با سوزن ریز Fine needle biopsy

از این نوع از بیوپسی برای درآوردن سلولها یا مایعات، به وسیله عمل مکش و به وسیله یک سوزن نازک بلند استفاده میشود.

۴– بیوپسی سوزن هسته Core needle biopsy

در طی این روش، پزشک به وسیله جای دادن یک سوزن مخصوص از طریق برش پوست، یک تکه استوانه ای خیلی نازک از بافت را خارج میکند.

بیوپسی در تشخیص موارد زیر کاربرد دارد:

  • سرطان
  • التهاب، مانند التهاب در کبد (هپاتیت) یا کلیه (نفریت)
  • عفونت، مانند عفونت در گره های لنفاوی – مثلا سل
  • شرایط مختلف پوست

معمولا نمیتوان گفت که آیا یک توده  به تنهایی سرطانی (بدخیم) یا غیر سرطانی (خوش خیم) است، به همین دلیل است که اغلب بیوپسی انجام می شود.

سرطان دهانحتما بخوانید : سرطان دهان ، علل و عوامل آن

بیوپسی در دندان پزشکی

معمولاً تشخیص بیماریهای دهان با بیوپسی انجام می‌شود. بیوپسی نمونه برداری از بافت زنده است که می تواند زیر میکروسکوپ و یا با روش های شیمیایی انجام شود.

بیوپسی ضایعات حفره دهان

هر بافت غیر طبیعی که از حفره دهان خارج شود جهت بررسی به آزمایشگاه بافت‌شناسی یا پاتولوژی ارسال می‌شود.پزشک متخصص پاتولوژیست بافت‌های ارسالی را در زیر میکروسکوپ بررسی می‌کند. بیماری‌های احتمالی موجود در بافت را تشخیص می‌دهد.

معمولاً تشخیص بیماریهای دهان با بیوپسی انجام می‌شود. بیوپسی نمونه برداری از بافت زنده است که می تواند زیر میکروسکوپ و یا با روش های شیمیایی انجام شود.

تجویز بیوپسی برای بیماری‌های بافت نرم دهان

  1. هر ضایعه‌ای که بیشتر از دو هفته باقی مانده است.
  2. هر ضایعه ای که به دنبال درمان موضعی به طور موقت بهبود یافته و سپس عود کرده است.
  3. لوکوپلاکیا، اریتروپلاکیا و زخم‌های وسیع مستلزم بیوپسی هستند.
  4. اگر ضایعه ای دچار تغییر رنگ شده باشد و یا در معاینه پیاپی رشد بیشتر آن مشخص شود.
  5. ضایعات زیرمخاطی که گاهی چندان سبب تغییر رنگ مخاط نمی‌شوند وحتی به خوبی قابل لمس نیستند، به ویژه اگر تغییر اندازه پیدا کرده و یا علامت‌دار شوند.

البته مواردی مانند توروس، اگزوستوز، دندان پوسیده بدون چسبندگی به بافت نرم، پالپ دندانی که از ریشه در آمده و بافت‌هایی که از نظر بالینی طبیعی هستند استثنا هستند.

تجویز بیوپسی برای بیماری‌های بافت سخت دهان

فقط تعداد محدودی از بیماری‌های استخوانی از طریق رادیوگرافی به درستی قابل تشخیص هستند. اغلب ضایعات نیازمند تأیید تشخیص از طریق بیوپسی و معاینه میکروسکوپی هستند. ضایعات التهابی پری آپیکال، کیست‌های استخوانی و تومورها سبب تغییرات رادیوگرافیکی می‌شوند. این ضایعات منجر به طرح چندتشخیص افتراقی می‌شوند. هر کدام از این ضایعات درمان و پیش آگهی متفاوتی دارند. در این موارد نیز مجبور به انجام بیوپسی هستیم.
برخی علائم بالینی و رادیولوژیک از جمله تحلیل سریع استخوان، تحلیل نوک ریشه، لق شدن دندان بدون‌سابقه تروما یا بدون منشأ عفونی. همچنین هنگام بروز درد و پارستزی در ضایعات بافت سخت انجام بیوپسی ضروری است.

تورم سقف دهان یا ورم سقف دهانحتما بخوانید : تورم سقف دهان چه علتی دارد ؟

روش انجام بیوپسی:

بیوپسی با هدایت سونوگرافی یا سی تی توسط سوزن مخصوص بیوپسی به داخل ضایعه انجام می پذیرد. در این روش نیازی به بیهوشی یا بستری نمی باشد. این کار با بی حسی موضعی و به صورت سرپایی انجام می شود و از مناطق مختلفی مانند کبد، کلیه، ریه، استخوان، پروستات، غده، پستان، پانکراس، تیروئید و …. می توان با این روش نمونه برداری کرد.

– برای انجام نمونه برداری روی تخت دراز می کشید. (به پشت، شکم یا پهلو)
– محل نمونه برداری توسط پزشک کاملا ضدعفونی و توسط آمپول بی حسی، بی حس می شود. این آمپول به کاهش درد شما در حین انجام نمونه برداری کمک می کنند.
– پس از بی حس کردن موضع، سوزن وارد بافت مربوطه می شود و نمونه از بافت گرفته می شود.

تکنیک‌های بیوپسی حفره دهان

  1. به طورکلی نمونه بیوپسی بایست یکپارچه و دارای اندازه‌ای مناسب باشد.
  2. نمونه‌هایی که بیش از اندازه کوچک هستند ویا از ضخامت لازم برخوردار نیستند، ممکن است برای تشخیص میکروسکوپی ناکافی باشند.
  3. نمونه‌های قطعه‌قطعه شده نیز مشکلات مشابهی را ایجاد می کنند.
  4. بیوپسی مخاطی باید شامل تمام لایه‌های اپیتلیوم و بخشی از بافت همبند زیرین باشد.
  5. وسایل مورد استفاده در بیوپسی نیز حائز اهمیت هستند.
  6. برداشت نمونه با استفاده از تیغ جراحی درمقایسه با سایر روش‌ها مانند استفاده از الکترو کوتر و یا لیزر ارجح است.این وسایل برای برداشت نمونه مناسب نبوده و سبب ایجاد اختلال در بررسی هیستوپاتولوژیک می‌شوند. بهترین کار آن است که با استفاده از تیغ جراحی نمونه را برداشته و جهت کنترل خونریزی از کوتر و یا لیزر استفاده شود.

متخصص بیماری های دهان و دندان

 

 

دکتر پیام حیاتی دکتر دندانپزشک عمومی از دکتر بپرسید

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

سوال خود را در اینجا ثبت کنید و از سیستم کد رهگیری دریافت نمائید. پاسخ شما حداکثر تا 24 ساعت آینده از طریق  ایمیل و SMS به شما اطلاع داده خواهد شد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال قبلی ، کد رهگیری خود که از طریق ای میل یا SMSبرای شما ارسال شده را در این قسمت وارد کنید تا پاسخ دکتر را مشاهده فرمائید
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر مرضیه شنبه ۱۹ مرداد ۹۸( 1 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام من حدود یکماهی هست نوک زبان قرمز شده ب متخصص. حلق وبینی هم مراجعه کردم گفتن انحراف بینی داری وچون شبها بادهان باز میخوابین باعث قرمزی زبان شده...اولش ی التهاب کوچیکه وبعد نوک زبانم فرا میگیره سوزش هم داره...اقای دکتر برام ی پماد وکپسول تجویز کردن بنظرتون من چیکار کنم
    1. تصویر کاربر دکتر پیام حیاتی شنبه ۱۹ مرداد ۹۸( 1 هفته پیش)

      سلام وقت بخیر

      تنفس از راه دهان می تواند باعث خشکی و سوزش دهان شود که برای درمان قطعی باید انحراف بینی شما اصلاح شود. اسم پماد و کپسول رو ذکر نکردید تا بتونم در این رابطه شما رو راهنمایی کنم

درحال دریافت اطلاعات
پرسش از دکتر
دکتر پیام حیاتی